skip to main content

Resultaten van elke calibratiestudie

Gecontroleerde studies  
Het bestuderen van effecten bij een gecontroleerde blootstelling van een levensgemeenschap aan afzonderlijke stoffen of mengsels geeft detail- informatie over directe en indirecte effecten van chemische verontreinigingen. Dergelijke mesocosm-studies leverden belangrijke kalibratie-inzichten.

Een grotere toxische druk leidt tot een hogere kans op ecologische effecten
Een analyse van een grote hoeveelheid mesocosm-studies laat zien dat de kans op grote ecologische effecten toeneemt bij een toenemende toxische druk. Echter, er zaten er ook situaties tussen waarbij een hoge toxische druk geen grote effecten veroorzaakte, en situaties waarbij een lage toxische druk toch grote effecten veroorzaakte.

Bioassays versus hogere tier mesocosms
De uitvoering van een mesocosm studie waarin zowel bioassays als ‘standaard’ structureel-functionele eindpunten geanalyseerd zijn laten zien dat beide methoden resulteren in een vergelijkbare toxiciteitsbeoordeling, hoewel een uitgebreide kalibratie van bioassays op ecologische data noodzakelijk is.

De resultaten van beide studies, verkregen aan de hand van meer dan 150 mesocosms, toonden zoals verwacht een grote variabiliteit in aard en omvang van de effecten. Ze leidden echter ook tot de conclusie dat toenemende toxische druk co-varieert met een grotere kans op nadelige effecten, hoewel er in sommige gevallen bij lage toxische druk nog steeds effecten op kunnen optreden. De precieze aard en mate van effect blijkt af te hangen van de combinatie van stoffen, soortgroepen en overige condities. Daarnaast bleken de resultaten van een zorgvuldig geselecteerde en uitgevoerde set bioassays voorspellend te zijn voor functionele- en structurele eindpunten die belangrijk worden geacht voor de evaluatie van de waterkwaliteit.

Monitoring studies 
Het bestuderen van effecten bij een blootstelling van levensgemeenschappen in het veld aan mengsels geeft informatie over de netto effecten van chemische verontreinigingen. Er is sprake van ongecontroleerde blootstelling, en van neven-effecten van andere drukfactoren, zoals verrijking met nutriënten. Dergelijke monitoring-studies leverden belangrijke kalibratie-inzichten, vooral als er sprake is van grote databestanden waarbij de variatie in de waardes van de drukfactoren en van de gemonitorde soorten hoog is.

Mengsels belemmeren de ecologische toestand
Door de analyse van een databestand voor de gehele Europese Unie werd aangetoond, dat de verhoging van de toxische druk van mengsels co-varieert met de toenemende belemmering wat betreft het handhaven van of herstellen naar een goede ecologische toestand.

De veld-grenswaarde voor effecten
Door de analyse van een databestand over Nederlandse oppervlaktewateren werd aangetoond, dat de verhoging van de toxische druk van mengsels co-varieert met effecten op een toenemend aantal soorten. Belangrijke waarneming was, dat de meest gevoelige soorten een dichtheids-daling tonen bij de in het vijf-klassensysteem voorgestelde grenswaarde tussen goede en matige toestand.

Multiple-stress en mengsels
Door de verdere analyse van een databestand voor de gehele Europese Unie werd aangetoond, dat de variatie in ecologische toestand in de watersystemen van de EU voor gemiddeld 26% toegeschreven wordt aan de nadelige invloeden van blootstelling aan mengsels. Dichtbij emissiebronnen zal de relatieve bijdrage van stoffen hoger zijn, en in onbevolkte gebieden met weinig economische activiteiten lager.

De resultaten van de drie studies toonden zoals verwacht een grote variabiliteit in aard en omvang van de effecten. Maar ze leidden ook tot de voor de prioritering van maatregelen belangrijke conclusie dat toenemende toxische druk co-varieert met een grotere kans op nadelige effecten. De preciese aard en mate van effect blijkt af te hangen van de combinatie van stoffen, soortgroepen en overige condities. Ten opzichte van mesocosm-studies zijn veldstudies minder gevoelig, maar leveren ze per definitie veld-relevante inzichten.

Opmerkelijke resultaten
De mesocosm-studies toonden aan, dat ondanks gecontroleerde blootstellingen, er nog steeds sprake is van hoge variabiliteit. Hoge toxische druk kan samengaan met geen- of minimale zichtbare effecten. Lage toxische druk kan samengaan met grote effecten. Desondanks bleek consistent, dat hogere toxische druk een hogere kans geeft op nadelige effecten. Er waren geen gegevens die ondersteuning geven aan het idee dat er een ‘natuurlijke effecten-grens’ bestaat, die overal en altijd een geldige aanduiding is de toxische druk waarboven effecten gaan optreden.

De monitoring studies toonden aan, dat er sprake is van een hoge variabiliteit, met een belangrijke rol voor multiple stress. Zo kan door interactieve effecten het effect van toxische mengsels teniet gedaan worden als er tegelijk sprake is van verhoogde beschikbaarheid van nutriënten. Wanneer de hoge nutriëntenlast door maatregelen wordt teruggedrongen worden de toxische effecten alsnog zichtbaar. Er zijn resultaten gevonden die ondersteuning geven aan het idee dat de beleidsmatige grenswaarde voor bescherming tegen de effecten van toxische stoffen voldoet als onderdeel van het vijf-klassensysteem.