skip to main content

Calibratie-studies

De kalibratiestudies zijn gebaseerd op het eeuwenoude (eco)toxicologische beginsel, dat de dosis de mate van giftigheid bepaalt. Dit beginsel is geformuleerd door de ‘Vader van de toxicologie’, Paracelsus.

Kalibratiestudies onderzoeken en beschrijven de relatie tussen de toxiciteit van mengsels, vastgesteld met een meetlat van de sleutelfactor Toxiciteit, en effecten. Als die meetlat een goede voorspeller (proxy) is voor de mate waarin de ecologische toestand wordt belemmerd dan geldt de verwachting dat:

meetlat-waarde : omvang van het effect = 1:1

Zoals gebruikelijk in ecologische studies geldt ook de verwachting dat er ook sprake is van grote variabiliteit, en van effecten van andere drukfactoren.

Samenvatting resultaten
De resultaten van de beschikbare kalibratiestudies betekenen:

  1. Dat het vijf-klassensysteem conceptueel goed past bij de overeenkomstige vijf klassen van de ecologische toestand
  2. Dat een hogere toxische druk co-varieert met een hogere mate van belemmering in het handhaven van of herstellen naar een hoge of goede ecologische toestand
  3. Dat een praktisch belangrijke grenswaarde, tussen goede en matige toestand voor chemische verontreiniging, overeenkomt met beleidsmatige principes uit het stoffenbeleid en ecologische effecten uit het waterbeleid.

Deze samenvatting is afgeleid uit een aantal kalibratiestudies. De uitgevoerde studies zijn samengevat en beschikbaar op Resultaten calibratiestudies.

Oorspronkelijke tekst

De indeling van chemische verontreiniging in vijf klassen die inzicht geven in de mate waarin stoffen de waterkwaliteit belemmeren is gebaseerd op calibratie-studies. Deze pagina geeft toelichting over de achtergronden van deze studies.

De studies hebben allemaal onderzocht wat de relatie is tussen chemische verontreiniging en de aanwezigheid en mate van belemmering van allerlei ecologische verschijnselen. Deze klassengrenzen zijn daaruit afgeleid aan de hand van een uitgebreide analyse van grote datasets van locaties waarin chemische metingen en/of effectgericht onderzoek naar de waterkwaliteit als biologisch onderzoek naar de ecologische toestand is uitgevoerd.

Indien het Chemie-spoor volledig wordt doorlopen, of er op een andere manier resultaten van toxische druk berekeningen beschikbaar zijn (zoals via àkartering) dan geven de ruwe uitkomsten – waarden van de toxische druk tussen 0 en 1 – een gradueel inzicht in de mate van belemmering van de ecologische toestand, waarbij hogere waarden in het algemeen duiden op hogere belemmering. Chemische verontreiniging is echter nooit als enige drukfactor aanwezig. Dit verklaart waarom de relatie tussen toxische druk en de mate van ecologische effecten (in de klassen ontoereikend, matig en slecht) geen preciese 1:1 relatie is. Dat komt door ecologische verschijnselen, zoals interacties. In een voedselrijk water zal de belemmering van de ecologische toestand door chemische stoffen minder zijn dan bij voedselschaarste. De interpretatie van de gegevens uit het Chemie-spoor kan daarbij plaatsvinden voor een totaal mengsel, maar ook voor stofgroepen en afzonderlijke stoffen. Steeds geldt, dat hogere waarden op een sterkere belemmering duiden, voor resp. het gehele mengsel, of van specifieke stofgroepen, of specifieke stoffen.  

Indien het Toxicologie-spoor volledig is doorlopen, of er op een andere manier bioassay resultaten beschikbaar zijn, dan geven de ruwe uitkomsten – effecten in de bioassays die uitgedrukt worden op een schaal tussen 0 en 1 – een gradueel inzicht in de mate van belemmering van de ecologische toestand, waarbij hogere waarden in het algemeen duiden op hogere belemmering. De interpretatie van de gegevens uit het Toxiologie-spoor kan daarbij plaatsvinden voor een totaal mengsel of voor afzonderlijke stofgroepen. Daarbij kan per bioassay afgeleid welke stofgroepen er aanleiding zouden kunnen zijn voor effecten in specifiek bioassays als er verhoogde toxiciteit wordt waargenomen, met behulp van de à opzoektabel Stoffen-Bioassays. Daarnast kan een geintegreerde risico-score worden afgeleid.